كه او گفت :
رَبِّ أَوْزِعْنِي أَنْ أَشْكُرَ نِعْمَتَكَ الَّتِي أَنْعَمْتَ عَلَيَّ وَ عَلى والِدَيَّ
. « 1 » اكنون كسى گويد كه شكر چگونه بايد كردن بر نعمت ، شكر نه نعمت را بايد كردن كه شكر دهندهء نعمت را بايد كردن بر آن نعمت . آن پدر و مادر واجب بود « 2 » چنان كه خداى عزّ و جلّ گفت :
أَنِ اشْكُرْ لِي وَ لِوالِدَيْكَ إِلَيَّ الْمَصِيرُ
. « 3 » و علما و مفسّران گفتهاند شكر را كه بكنى سه روى است ، اول آنست كه به زبان بگويى الحمد للَّه . و ديگر معرفت بدل كه بدانى كه اين از خداى عزّ و جلّ است . و سه ديگر طاعت كه بر اندام بگزارى .
و خداى عزّ و جلّ شكر نعمت آنك زبان را ياد « 4 » كردست چنانست كه گفت :
وَ قُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي لَمْ يَتَّخِذْ وَلَداً
. « 5 » و جاى ديگر گفت عزّ و جلّ :
وَ قُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ سَيُرِيكُمْ آياتِهِ فَتَعْرِفُونَها
. « 6 » و جاى ديگر گفت عزّ و جلّ :
قُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ وَ سَلامٌ عَلى عِبادِهِ الَّذِينَ اصْطَفى
. « 7 » امّا اين شكر كه معرفت را ياد كردست چنانست كه گفت عزّ و جلّ :
وَ ما بِكُمْ مِنْ نِعْمَةٍ فَمِنَ اللَّهِ
. « 8 » و اندرين آيت شناختن بدل خواست .
و امّا ان شكر كه بر كردار است چنانست كه گفت عزّ و جلّ :
اعْمَلُوا آلَ داوُدَ شُكْراً وَ قَلِيلٌ مِنْ عِبادِيَ الشَّكُورُ
. « 9 » و روز رستخيز چون خلقان ببهشت اندر شوند همه طاعتها از آن بهشتيان بيفتد مگر دو چيز ، يكى توحيد خداى عزّ و جلّ و شناختن وى
هامش
( 1 ) النمل 19
( 2 ) بر آن نعمت تا ترا نعمت بفزايد و ديگر هر نعمتى كه ترا باشد ترا به آن نعمت شكر كردن از مادر و پدر واجب بود . ( بو . آ )
( 3 ) لقمان 14
( 4 ) كه آن نعمت ترا . ( آ . بو ) - شكر نعمت كه به زبان است ياد . ( بو )
( 5 ) الاسراء 111
( 6 ) النمل 93
( 7 ) النمل 59
( 8 ) النحل 53
( 9 ) سبا 13