[ يَظْلِمُونَ النَّاسَ وَ يَبْغُونَ فِي الْأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ أُولئِكَ لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ ] آنها بر مردم ظلم و ستم مىكنند و در زمين به ناحقّ شرارت مىكنند ، يعنى در زمين عالم صغير و يا كبير براى آنها عذاب دردناكى است و منظور از غير حقّ اين است كه مظلوم كه جهت انتقام يارى مىطلبد اگر چه از جهتى بر بدكار و قوّهى عاقله ظلم مىكند ، ليكن آن ظلمى به حقّ است ( نه باطل ) ، ( يعنى براى احقاق حق است ) . [ وَ لَمَنْ صَبَرَ ] و لكن كسى كه از انتقام خوددارى كرده و صبر پيشه كند . [ وَ غَفَرَ ] و ببخشد ، بدين گونه كه قلبش را از كينهى بدكار پاك سازد . [ إِنَّ ذلِكَ لَمِنْ عَزْمِ الْأُمُورِ ] اين مطلب از چيزهايى است كه شايسته است عزم جزم بر آن داشته باشد كه از والاترين و بهترين خصلتهاست . [ إِنَّ ذلِكَ لَمِنْ عَزْمِ الْأُمُورِ ] اين مطلب از چيزهايى است كه شايسته است عزم جزم بر آن داشته باشد كه از والاترين و بهترين خصلتهاست . [ وَ مَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَما لَهُ مِنْ وَلِيٍّ مِنْ بَعْدِهِ ] اين جمله استدراك است ، يعنى كسى كه خداوند او را از اين دو خصلت صبر و عفو دور نمايد و اقدام به قصاص و انتقام كند ديگر بعد از خداى براى او هيچ ياورى نيست . در اين آيه خداى تعالى نرسيدن به آن دو خصلت و راه نيافتن به آن دو را گمراهى و ضلالت ناميد ، زيرا كمال نرسيدن به آن دو خصلت انحراف از كمال انسانى است ، زيرا كمال انسانى است كه راه به سوى خدا را هموار مىكند . يا معناى آيه اين است كه خداوند هر كس را كه با جنايت و ظلم بر بندگان آنان را به ناحقّ گمراه سازد ديگر ياورى نخواهد داشت .
بيان السعادة في مقامات العبادة ( فارسى )ج ١٣ — صفحة 85
مساهمون: سلطان محمد گنابادى ( سلطان عليشاه )
ص٨٥