طلبيدن است ، ولى عفو و بخشش در مورد بدكار و ترك انتقام با وجود قوّهى دفاع در مظلوم نمىتواند از جملهى رذايل باشد ، بلكه آن عفو و بخششى است ممدوح .
انظلام اين است كه در مظلوم هنگامى كه مورد ظلم و ستم قرار مىگيرد غضب قوى نشده و اوج نگيرد ، چون نفس يارى شده به اندازهى ظلمى كه بر او شده قانع نمىشود ، بلكه در مورد ظلم و جنايت فزونى مىطلبد لذا خداى تعالى جهت تأديب و آموختن بندگانش مىفرمايد :
[ وَ جَزاءُ سَيِّئَةٍ سَيِّئَةٌ مِثْلُها ]
كيفر هر بدى يك بدى است همانند بدى آن ، بدى دوّم كه جزا به حساب مىآيد از جهت مشاكلت بدى ناميده شده ، يا اينكه آن بدى نسبت به جنايتكار اسائه و بدى است ، يعنى در طلب يارى و هنگامى كه يارى شديد از مقابله به مثل تجاوز نكنيد و فزونى نطلبيد .
[ فَمَنْ عَفا ]
هر كس عفو نمايد و بعد از تسلّط و اقتدار بر ظالم و مسيئى او را ببخشد اجر و پاداش او بر عهده خداوند است .
اين جمله عطف بر جملهى
جَزاءُ سَيِّئَةٍ سَيِّئَةٌ
مىباشد ، لفظ « فاء » جهت ترتيب در اخبار است .
يعنى حال كه دانستى كه فراتر از مقابلهى به مثل و فزون طلبى در اين مورد جزاى بدى نيست ، بلكه آن خود ظلم و ستم است پس بدان كه هر كس عفو نمايد .
[ وَ أَصْلَحَ ]
و اسائهى مسىء و بدكار را با عفو و بخشش اصلاح نمايد اجر و پاداش او بر عهدهى خداوند است .