يا شعلهى آتش پيشانى و پاهاى آنها را مىگيرد و آنها را به سوى آتش مىكشاند .
از امام صادق عليه السّلام آمده است كه بعضى از يارانش سؤال كرد مردم در معناى اين آيه چه مىگويند ؟ فرمود : مردم گمان مىكنند خداوند در قيامت مجرمين را از سيما و قيافههايشان مىشناسد و سپس امر مىكند از پيشانى و پاهاى آنان مىگيرند و در آتش مىاندازند ، پس فرمود :
چگونه خداى تعالى احتياج به شناختن مردمى دارد كه آنها را ايجاد كرده و آنها را آفريده است .
گفتند معناى آيه چيست ؟ فرمود : معناى آيه اين است هرگاه قائم ما قيام كند خداوند ب او علم قيافه و سيما عطا نمايد و دربارهى كافرين امر مىكند از پيشانى و پاهايشان گرفته شود و سپس با شمشير آنان را مىزند .
[ فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ هذِهِ جَهَنَّمُ ]
الا اى جنّ و انس كدامين نعمتهاى خدايتان را انكار مىكنيد ( آن روز گرفته شود ) اين همان دوزخ است .
جمله حاليه يا مستأنفه و جواب سؤال مقدّر است ، يعنى به آنها گفته مىشود : اين همان دوزخى است كه مجرمين آن را تكذيب مىكردند .
[ الَّتِي يُكَذِّبُ بِهَا الْمُجْرِمُونَ يَطُوفُونَ بَيْنَها وَ بَيْنَ حَمِيمٍ آنٍ ]
بين آب داغ كه در جهنّم قرار گرفته دور مىزنند . يا گاهى در ميان جهنّم در آتش دور مىزنند و گاهى در ميان آب داغ كه در نهايت درجهى حرارت است دور مىزنند .
[ فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ وَ لِمَنْ خافَ مَقامَ رَبِّهِ ]
الا