[ قالَ ]
آنگاه خداى تعالى به عتاب مىفرمايد :
[ لا تَخْتَصِمُوا لَدَيَّ وَ قَدْ قَدَّمْتُ إِلَيْكُمْ بِالْوَعِيدِ ]
نزد من مجادله نكنيد و من قبلا شما را با وعيد از گناه برحذر داشته بودم پس ديگر شما حجّتى نزد ما نداريد .
[ ما يُبَدَّلُ الْقَوْلُ لَدَيَّ ]
و گفتار من تغيير و تبديل پيدا نمىكند ، بر كسى كه عذاب بر او مسجّل كردهام عذاب ثابت است و قابل تغيير نيست ، امّا عفو و بخشيدن پس آن نيز از قبيل تبديل قول و تغيير نيست ، بلكه آن هم جزء وعدههايى است تخلّف در آن راه ندارد ، عفو يك چيز گزاف نيست تا هر گناهكارى بگويد خدا مرا بايد ببخشد .
[ وَ ما أَنَا بِظَلَّامٍ لِلْعَبِيدِ ]
و هيچ در كيفر ستمى به بندگان نخواهم كرد .
بدون علّت كسى را عذاب نمىكنم و بدون داعى و انگيزه كسى را نمىبخشم
[ يَوْمَ نَقُولُ ]
اين جمله ظرف « ظلّام » يا « ليبدّل » است ، يعنى روزى كه خدا مىگويد .
و لفظ « يقول » به صورت متكلّم وحده نيز خوانده شده ( يعنى ، روزى كه بگويم ) .
[ لِجَهَنَّمَ هَلِ امْتَلَأْتِ ]
به جهنّم كه آيا پر شدهاى ؟ به صورت سؤال تقرير است تا قول خداى تعالى :
لَأَمْلَأَنَّ جَهَنَّمَ مِنَ الْجِنَّةِ وَ النَّاسِ أَجْمَعِينَ
تغيير پيدا نكند ، يا سؤال استفهامى است كه منظور تنبيه گناهكاران و تهديد آنها است .
[ وَ تَقُولُ ]
جهنّم در جواب مىگويد :
[ هَلْ مِنْ مَزِيدٍ ]
آيا باز هم گناهكار هست ( آيا دوزخيان بيش از