آخرت به صورت قبيح و آزاردهندهاى تجسّم پيدا مىكند ، به دنبال آن ، صورت قبيح و آزاردهندهى ديگرى پيدا مىآيد .
پس گنهكار ( بدكار ) به سبب كار بدى كه انجام داده سه مرتبه مورد عقاب قرار مىگيرد .
و براى اشاره به نفع و ضررى كه در حين احسان و اسائه حاصل مىشود فرمود :
مَنْ عَمِلَ صالِحاً فَلِنَفْسِهِ وَ مَنْ أَساءَ فَعَلَيْها
يعنى نفع و ضرر كار خودش در حين عمل به خود بر مىگردد و براى اشاره به اجر و عقوبت اخروى فرمود :
ثُمَّ إِلى رَبِّكُمْ تُرْجَعُونَ وَ لَقَدْ آتَيْنا بَنِي إِسْرائِيلَ الْكِتابَ
اين جمله عطف بر
« تَنْزِيلُ الْكِتابِ مِنَ اللَّهِ »
يا عطف بر
« اللَّهُ الَّذِي سَخَّرَ لَكُمُ الْبَحْرَ »
مىباشد و وجه مناسبت پنهان نيست .
مكرّر اين مطلب ، گذشت كه لفظ « كتاب » بر ولايت و آثارش ، نبوّت و احكامش و رسالت و احكامش اطلاق مىشود و كتاب تدوينى صورت همه است .
پس ممكن است مقصود از كتاب در اينجا تورات ، رسالت و ولايت باشد و بهتر اين است كه تورات يا رسالت اراده شود .
وَ الْحُكْمَ
اگر مقصود از كتاب ، تورات باشد بايد مقصود از حكم ، حكومت بين مردم باشد كه لازمهى رسالت بوده و در اين صورت كنايه از آن مىباشد است .
و اگر مقصود از كتاب ، رسالت بوده باشد بايد مقصود از حكم ، حكمت است كه آن عبارت از لطف در علم و عمل مىباشد كه از آثار ولايت است .