پس اهل آسمانها به همديگر مىگفتند : پروردگار شما چه گفت ؟
پاسخ دادند : حقّ و درستكارى كه او خداى بلند مرتبه و بزرگوار است . « 1 » بنابراين تقدير آيه چنين است : « استمع جبرئيل الوحى و صعق الملائكة من سماعه فانحدر جبرئيل حتّى إذا مرّ بأهل السّماوات و فزّع عن قلوبهم قالوا : ما ذا قال ربّكم ؟ »
قُلْ
اى محمّد براى اينكه آنها را ملزم به اقرار به مبدأ خالق رازق كنى به آنان بگو :
مَنْ يَرْزُقُكُمْ مِنَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ
چه كسى به شما از آسمانها و زمين روزى مىدهد ؟ يعنى چه كسى اسباب آسمانى و زمينى را جهت روزهاى انسانى و حيوانى و نباتى شما آماده مىكند ؟
يا چه كسى از آسمانها با رزق انسانى و از زمين با رزق نباتى و حيوانى به شما روزى مىدهد ؟
قُلِ اللَّهُ
بگو : خدا روزى مىدهد ، چون جوابى جز آن ندارند .
وَ إِنَّا أَوْ إِيَّاكُمْ لَعَلى هُدىً أَوْ فِي ضَلالٍ مُبِينٍ
پس از آنكه شركا را باطل نمود و جواز دعوت آنها را نيز بيهوده ناميد .
گمراهى پيروان شركا را آورد به نحوى كه به انصاف نزديكتر و از فتنه و آشوب دور تر باشد .
چون معنايى كه از اين عبارت استفاده مىشود بعد از اظهار عجز شركا كه گذشت به اين معناست كه ما بر هدايت و شما در گمراهى آشكار
هامش
( 1 ) صافى : ج 4 ، ص 219 . تفسير قمى : ج 2 ، ص 201 . برهان : ج 3 ، ص 351 .