مىداند كه مادگان چه مىزايند مگر با علم خدا و علم كسى از افراد بشر كه از ناحيهى علم خداى تعالى وضع حمل را بداند .
وَ يَوْمَ يُنادِيهِمْ
ظرف در اين جمله متعلّق به محذوف است ، يعنى « أذكر » يا « ذكّرهم » يا متعلّق به « قالوا » است .
أَيْنَ شُرَكائِي
آنان كه آنها را شريكان من قرار داديد ، شركاء در وجوب يا در عبارت يا در طاعت كجا هستند ؟ يا شركاى من بر حسب مظاهر من و جانشينان من از كسانى كه در مقابل على عليه السّلام قرار گرفتند كجا هستند ؟
قالُوا آذَنَّاكَ
ما بر گمراهى و ضلالت آنها را اعلام كرديم يا ما برائت خود را از آنها اعلام كرديم . يا قول خداى تعالى :
ما مِنَّا مِنْ شَهِيدٍ
دو مفعول « آذنّاك » است كه عامل نسبت به هر دو معلّق است .
معناى آيه اين است كه از جانب ما شاهدى كه شهادت به شراكت بدهد وجود ندارد ، يا از جانب ما كسى نيست كه آنها را مشاهده كند ، چه آنها از نظر ما گم شده بودند ، يا مقصود اين است كه شرك آوردن آنها را انكار كردند و گفتند : از جانب ما كسى نبود كه در دنيا به شرك آنها شهادت دهد .
وَ ضَلَّ عَنْهُمْ ما كانُوا يَدْعُونَ مِنْ قَبْلُ
و آنچه كه از قبل فرامىخواندند از قبيل بتها و ستارگان و پيشوايان باطل و گمراه و مطلق رؤسا از چشم آنها گم شدند .
وَ ظَنُّوا
يقين كردند كه ديگر چارهاى ندارند .