چون به انسان ناز و نعمتى ارزانى داريم [ از سر نعمتزدگى و ناسپاسى ] روى برگرداند و دامنكشان بگذرد ، چون بلايى به او رسد دعا خوانى پيگير است .
بگو انديشه كنيد اگر [ قرآن ] از سوى خدا باشد ، سپس شما منكرش شويد ، ديگر چه كسى از كسى كه [ چنين ] ستيزهجويى دور و درازى دارد ، گمراهتر خواهد بود ؟
زودا كه آيات خود را در بيرون و درونشان به ايشان بنمايانيم ، تا آنكه بر آنان آشكار شود كه آن حقّ است ؛ آيا كافى نيست كه پروردگارت بر همه چيز گواه است .
بدانيد كه ايشان از لقاى پروردگارشان در شكاند ، بدانيد كه او بر هر چيز چيره است .
تفسير
إِلَيْهِ يُرَدُّ عِلْمُ السَّاعَةِ
لفظ « السّاعة » به هنگام مرگ ، به قيامت ، به ظهور قائم عليه السّلام تفسير شده است ، بنا بر تحقيق همهى اين تفسيرها به يك معنى برمىگردد ، علم به آن مخصوص خداى تعالى است ، امّا قول ائمّه عليهم السّلام كه فرمودند : « علم بلاها و مرگها نزد ما است » پس آنان در اين مورد الهى هستند ، نه بشرى و انسانى .
وَ ما تَخْرُجُ
لفظ « ما » موصوله و معطوف بر « علم السّاعة » يا نافيه است و جمله معطوف بر جملهى
إِلَيْهِ يُرَدُّ عِلْمُ السَّاعَةِ
مىباشد .
مِنْ ثَمَراتٍ مِنْ أَكْمامِها
لفظ « أكمام » جمع « كمّ » با كسره ، « كمامة » به معنى ظرف شكوفه و پوشش و در نور است . يعنى خدا مىداند كه از دانه و مادّه هستى چه بيرون مىآيد .
وَ ما تَحْمِلُ مِنْ أُنْثى وَ لا تَضَعُ إِلَّا بِعِلْمِهِ
و خدا