كسى كار بد مىكند ؟
وَ مَنْ هُوَ فِي ضَلالٍ مُبِينٍ
اختلاف بين دو فقرهى آيه براى ايهام و اشاره به اين مطلب است كه ضالّ و گمراه در جهنّم نفسش ايستاده است ، ولى هدايت يافته از دار شركش به سوى پروردگارش هجرتكننده است .
وَ ما كُنْتَ تَرْجُوا أَنْ يُلْقى إِلَيْكَ الْكِتابُ
اين جمله عطف به اعتبار معناست ، چه مقصود از قول خدا :
قُلْ رَبِّي أَعْلَمُ
تا آخر دلدارى رسول خدا است .
گويا كه گفته است : تو بر هدايت هستى و اميد نداشتى كه كتاب يعنى نبوّت و قرآن بر تو القا شود .
إِلَّا رَحْمَةً مِنْ رَبِّكَ
لفظ
رَحْمَةً
استثناى مفرّغ در موضوع تعليل يا منصوب بنزع است كه در اصل « الا برحمة من ربك » بوده است ، يا استثناى منقطع است و معناى آن اين است : به تو كتاب داده شده به جهت رحمت از جانب پروردگارت .
فَلا تَكُونَنَّ ظَهِيراً لِلْكافِرِينَ
پس تو پشتيبان كافران مباش ، چون كتاب نعمت است و نبوّت نعمت بزرگى است .
پس آن دو را در مسير دشمنان نعمتدهنده به كار نگير اين آيه و ما بعدش خطاب به محمّد صلى اللّه عليه و آله است از باب به تو مىگويم تا همسايه بشنود .
وَ لا يَصُدُّنَّكَ عَنْ آياتِ اللَّهِ بَعْدَ إِذْ أُنْزِلَتْ إِلَيْكَ
پس از آن كه آيات بر تو نازل شد ، كفّار تو را از آيات خدا باز ندارند ، يعنى از آيات تكوينى و احكام رسالت و غرايب آخرت باز ندارند تا به آنها عمل نكرده و به كلى فراموش نمايى و از آيات