و بعضى گفتهاند : به معناى جماعت است و نسبت به تعيين عدد مطلق است « 1 » .
إِذْ قالَ لَهُ قَوْمُهُ لا تَفْرَحْ
اين عبارت طرف
فَبَغى عَلَيْهِمْ وَ آتَيْناهُ
است .
يعنى چنين بود كه حتّى قومش به او گفتند : شادى مكن ( مغرور مباش ) اين نيز كنايه از امّت و خوشگذرانىهاى آنان است و كسانى كه به آنچه كه خدا داده است مغرور و خوشحالند و خلفاى خدا را ردّ مىكنند گمان مىكنند نعمتى كه خدا به آنان داده است از جهت استحقاقشان بوده بدون آن كه گمان نابودى آن را داشته باشند .
إِنَّ اللَّهَ لا يُحِبُّ الْفَرِحِينَ وَ ابْتَغِ فِيما آتاكَ اللَّهُ الدَّارَ الْآخِرَةَ
كه خدا شادىزدگان را دوست ندارد .
و در آنچه كه خدا داده سراى آخرت را طلب كن ، بدين گونه كه بر مستحقّين انفاق كن و در ساير مصارف برّ و نيكى مصرف كن .
وَ لا تَنْسَ نَصِيبَكَ
بهرهى اخروى را فراموش نكن .
مِنَ الدُّنْيا
از چيزى كه خداوند در دنيا به تو داده ، يا از متاعهاى دنيا مانند اموال ، قوا ، مدارك ، سلامتى ، صحّت ، فراغت ، جوانى و غير اينها ، بدين گونه كه از همهى اينها آن را بگيرى كه براى آخرت بايد گرفته شود .
يا مقصود اين است كه سهم خودت را كه تو در دنيا به آن
هامش
( 1 ) . مجمع البيان ج 8 - 7 ص 266