را با رأى خودش و بدون امامى از ائمّه هدى برگرفته باشد « 1 » .
و از امام صادق عليه السّلام مثل اين روايت وارد شده است « 2 » .
إِنَّ اللَّهَ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ
تعليل اين مطلب است كه پيروىكنندهى از هواى گمراهترين مردم است ، يا تعليل اتّباع هوا بدون هدايت از جانب خداست .
وَ لَقَدْ وَصَّلْنا
جمله حاليّه است و استدراك توهّمى است كه از قول خدا
إِنَّ اللَّهَ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ
ناشى شده است ، آن توهّم اين است كه خداوند آنان را مهمل گذاشته و اسباب هدايت را نداده است و رفع توهّم چنين است كه : ما آنان را هدايت نمىكنيم چون قابليّت ندارند و قبول نمىكنند و گرنه به حال خود رها نمىكرديم و گفتار خويش را بر ايشان رسانديم .
لَهُمُ الْقَوْلَ
گفتار خود را در احكام ، مواعظ ، نصايح ، عبرتها ، وعده و وعيدها بر آنان گوشزد كرديم ، بلكه اقوال حقيقى را كه جانشينان ما در روى زمين هستند به آنان رسانديم و در اخبار تفسير به امام بعد از امام شده است .
لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُونَ
شايد متذكّر آنچه كه به نفع و ضررشان است بشوند و بدون هدايت از جانب خدا پيروى خواى نفس نكنند .
الَّذِينَ آتَيْناهُمُ الْكِتابَ مِنْ قَبْلِهِ
كسانى را كه پيش از محمّد صلى اللّه عليه و آله يا قبل از قرآن كتاب آسمانى داديم .
هامش
( 1 ) . الصّافى ج 4 ص 94 و الكافى ج 1 ص 374 ح 1 .
( 2 ) . الصّافى ج 4 ص 94 و بصائر الدّرجات ص 23 ح 1 .