وَ اخْفِضْ جَناحَكَ
مهربان و فروتن باش و خفض جناح استعاره است از فروتنى و تواضع در اظهار محبّتى كه به جمع كردن پرهاى پرندگان براى زوجهايشان شباهت دارد ؛ يعنى تنزّل كن با تواضع از مقام والايى كه دارى .
لِمَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ
و در برابر مؤمنانى كه از تو پيروى مىكنند .
چرا كه ايشان قادر بر درك كلام تو به حسب مقام عالى كه دارى نيستند و انذار بايستى با مقام مؤمنان و تابعان مناسب باشد .
فَإِنْ عَصَوْكَ
پس اگر از تو سرپيچى كردند يعنى عشيره و تابعين تو كه مؤمنون هستند جز اين نيست كه اين سرپيچىشان به حسب مقام و تعيّنات نازلهى آنان است .
فَقُلْ إِنِّي بَرِيءٌ مِمَّا تَعْمَلُونَ
بگو كه من از آنچه مىكنيد برى و بر كنارم ؛ و نگو كه از شما برىام براى اينكه اگر آنان از تابعين تو باشند برائت تو از آنان برائت از لطيفهى الهيّه است .
همانطور كه بارها توضيح اين مطلب گذشت كه اسما و احكام اسما بر فعليّت اخير از اشيا جارى مىشود ؛ پس مخاطب
هامش
خيلى از مفاهيم بالا را ادراك نمايند ؛ اين امر بر تنزّل براى ساختن افراد امّت است و مصداق اين شعر كه :چون كه با كودك سر و كارت فتاد * پس زبان كودكى بايد گشاد