پاكى او از كينه ، حسد ، بخل و ساير رذايل مىباشد ، عوض در آخرت نعمتها و بهشتهاى آخرت است و رضوان از خدا كه آن بزرگتر است .
و اين عابد از همهى اينها محروم است ، علاوه بر اين او از مستلذّات حيوانى نيز در دنيا بهرهمند نمىشود و لذّت نمىبرد ، چون در هر حال اضطراب دارد و آرامش و اطمينان ندارد .
ذلِكَ
اين خسران و زيان و آن محروم بودن از لذّتهاى انسانى در دنيا و آخرت و از لذّتهاى حيوانى است زيان آشكار و واضحى است .
هُوَ الْخُسْرانُ الْمُبِينُ
و اين ( نفاق و دورويى ) زيانش بر همه كس آشكار است .
يَدْعُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ
بدون اذن خدا چيزى را فرا مىخواند كه نه به او ضرر مىرساند و نه نفعى عايد او مىكند .
يا « من » براى تبعيض و ظرف مستقرّست و حال از قول خدا :
ما لا يَضُرُّهُ وَ ما لا يَنْفَعُهُ
مىباشد .
زيرا مدعوّ و معبودش در حقيقت هواى نفس اوست و او گمان مىكند كه در يك طرف از دين خدا را عبادت مىكند ، در حالى كه هواى نفسش توانايى ضرر و نفع او را ندارد .
و اين آيه كنايه از كسى است كه به محمّد صلّى اللّه عليه و آله و رسالتش