مقتضيات سهگانه اشاره فرمود .
زيرا فراخواندن غير خدا از مقتضيات شيطنت است ، بلكه مىگوييم مقتضيات شيطنت منحصر در فراخواندن غير خداست ، زيرا هر خودپسندى و هر خود نشان دادن و مجادلهى و غير آنها از مقتضيات شيطنت فراخواندن غير خداست و قتل نفس از مقتضيات غضب و زنا از مقتضيات شهوت است .
و بنا بر تعميم قتل نفس و تعميم زنا همهى مقتضيات غضب و شهوت منحصر در قتل نفس و زناست .
وَ مَنْ يَفْعَلْ ذلِكَ
و هر كس از آن مقتضيات سهگانهى مذكور چيزى انجام دهد
يَلْقَ أَثاماً
با عقوبت برخورد مىكند ، يا « آثام » .
چنانچه در خبر است وادى در جهنّم است « 1 » ، يا آن از « اشهد اللّه فى كذا » بر وزن منع و نصر است يعنى آن را اثم و گناه حساب كرد .
يُضاعَفْ لَهُ الْعَذابُ
اين جمله بدل از قول خدا « يلق اثاما » يا مستأنف و جواب سؤال مقدّرست .
يَوْمَ الْقِيامَةِ
و معناى مضاعف شدن عذاب اين است كه عذاب او در قيامت نسبت به عذاب خودش و حدّ آن در دنيا
هامش
( 1 ) مجمع البيان ج 8 - 7 ص 179