روشنايى آفتاب است نور آسمانها و زمين طبيعى است به همان معنا كه براى همه قابل درك است .
يا بر حسب مظهرش كه مثال اولياى خداست در سينههاى سالكين ظاهر مىشود نور آسمانها و زمين در عالم صغير است اگر آن مثال قوى و قادر بر روشن كردن خارج از عالم سالك نباشد ، يا در عالم صغير و كبير اگر مثالى قوى و قادر بر روشن كردن خارج باشد و عارف ربّانى ( قدس سرّه ) به همين وجه اشاره كرده آنجا كه فرموده است :
كرد شهنشاه عشق در حرم دل ظهور * قدّ ز ميان برفراشت رايت اللّه نور
يا بر حسب مظهرش كه قوّه واهمه و متخيّله و خيال است ، يا بر حسب مظهرش كه مدارك باطنى يا مدارك ظاهرى است .
مَثَلُ نُورِهِ
صفت يا حديث او
كَمِشْكاةٍ
مانند صفت مشكات يا حديث مشكات است ، سابقا گذشت كه در تشبيهات تمثيلى ذكر جميع اجزاى مشبّه و جميع اجزا مشبّه به و ترتيب بين اجزاء آن دو و ذكر جزء مخصوصى به دنبال ادات تشبيه و آوردن لفظ « مثل » در جانب مشبّه يا در جانب مشبّه به ، و آوردن ادات تشبيه هيچ يك از اين مسائل لازم نيست .
لفظ « نور » را اضافه به « اللّه » نمود ، با اين كه مناسب اين بود كه بگويد « مثله » زيرا كه خداوند خودش را نفس نور قرار داده تا اشاره به اين باشد كه