چنانچه فصول به وجهى كه « به شرط لا » اخذ شوند فاعل وجودات اجناس و قوام آنان است ، و به وجهى كه « لا به شرط » اخذ شوند خود وجودات اجناس است ، چه فعل حقّ كه همان مشيّت است عبارت از صورت اشيا و قوام و فاعل آنانست .
و نيز صحيح است گفته شود : خداوند بر حسب مظهرش كه آن عقل كلّى يا روح كلّى است كه همان ربّ نوع انسانى است نور آسمانها و زمين است طبق وجوهى كه ذكر شد ، يا بر حسب مظهرش كه نفس كلّى است ، يا بر حسب مظهرش كه عالم مثال است نور آسمانها و زمين است .
يا بر حسب مظاهرش كه انبيا و اولياى خدا هستند هدايت اهل آسمانها و زمين يا بيانكنندهى اهل آسمانها و زمين است .
يا بر حسب مظاهرش كه لطائف ولايت و نبوّت و رسالت است نور آسمانها و زمين در عالم كبير يا در عالم صغير طبق وجوه گذشته است ، يا بر حسب مظاهرش كه عبارت از ارواح و عقول و قلوب و نفوس بشرى و نفوس حيوانى و نور آسمانها و زمين در عالم صغير طبق وجوه گذشته مىباشد .
يا بر حسب مظاهرش كه عبارت از ارواح و عقول و قلوب و نفوس بشرى و نفوس حيوانى است نور آسمانها و زمين در عالم صغير است طبق وجوه گذشته يا بر حسب مظهرش كه نور و
بيان السعادة في مقامات العبادة ( فارسى ) — صفحة 339
مساهمون: سلطان محمد گنابادى ( سلطان عليشاه )
ص٣٣٩