مىكند كه چنين گفته شود :
« هذه أممكم » به صورت جمع امّت ، ليكن خداى تعالى چون در مقام حكايت خطاب را به صورت جمع آورد ، يا آنان را در اصل خطاب در عوالم بالا جمع كرد ، امّتها را نيز در لفظ « امّت » جمع نمود ، چه اين لفظ بر واحد و كثير اطلاق مىشود .
و لفظ « انّ » با همزهى مفتوح در دو صورت مشدّد و مخفّف خوانده شده كه عطف بر « بما تعملون » يا بتقدير لام باشد تا تعليل قول خدا « فاتّقون » قرار گيرد ، لفظ « انّ » با كسرهى همزه خوانده شده تا عطف بر
« إِنِّي بِما تَعْمَلُونَ عَلِيمٌ »
باشد .
أُمَّةً واحِدَةً وَ أَنَا رَبُّكُمْ فَاتَّقُونِ
مقصود از آيه اين است كه ما رسولان را فرستاديم و پس از آن كه تبليغ رسالت كردند ، امّتهايشان به آنان پاسخ دادند ، بين ما و بندگان ما واسطه قرار گرفتند ، صاحب دو اضافه و دو نسبت گشتند ، يكى نسبت آنان با ما ، ديگرى نسبتشان با بندگان ، آنوقت به آنان گفتيم :
اى رسولان شما پيشوايان بندگان ما هستيد ، پس عملهاى قالبى كه مورد رضاى نفوس و رضاى ما باشد انجام دهيد ، تا امّتها به شما تأسّى و اقتدا كنند ، از شما منزجر و دينتان متنفّر نشوند ، عملهاى قلبى انجام دهيد كه بدان وسيله توجّه شما به سوى ما باشد و فيض ما به شما برسد تا تربيت شما نسبت به