مراد از شقاوت ضدّ سعادت و خوشبختى است ، يا مقصود رنج و خستگى است .
وَ مَنْ أَعْرَضَ عَنْ ذِكْرِي فَإِنَّ لَهُ مَعِيشَةً ضَنْكاً
و هر كه از ذكر من دل برگرداند ، زندگانى او تنگ خواهد بود .
چون هدايت در اخبار متعدّد به ولايت امير المؤمنين عليه السّلام و به خود على عليه السّلام تفسير شده ، ذكر نيز اينچنين تفسير شده است .
و مقصود از تنگى زندگى تنگى و ضيق در احتياجات دنياست از قبيل مأكول و ملبوس و غير آن دو ، به همين اعتبار در اخبار زيادى به تنگى و ضيق در رجعت تفسير شده ، و اين كه آنها پس ماده و مدفوع مىخورند و در بعضى از اخبار به عذاب قبر و تنگى آن تفسير شده است .
تحقيق مطلب اين است كه خداوند راحتى را در آخرت وضع كرده و قرار داده است كه قلب انسان نمونهاى از آنست ، و وسعت زندگى و راحتى براى انسان جز از طريق قلب ميسّر نيست كه آن طريق ولايت و طريق آخرت است .
و تنگى عيش و رنج آن جز از دنيا نيست كه آن نمونهى جهنّم است و خستگى و تنگى در آنجاست و هر كس توجّه به دنيا بكند باب راحتى را بر خودش مىبندد و باب تنگى و خستگى را باز مىكند و در تنگى مىافتد ، خواه اين تنگى را احساس بكند و آگاه باشد ، يا نباشد .