آشكارست ، خروج مادّه انسان از زمين پس از بازگشت به آن به اعتبار اين كه زمين مادّه اين انسان است ظاهر و آشكار نيست .
بلى ، مادّهى انسان از زمين خارج مىشود و مادّهى مواليد ديگر يا مردمان ديگر قرار مىگيرد و اين كار بارها ، بلكه دفعات غير متناهى تكرار مىشود .
و لكن ما مىگوييم : انسان داراى مراتب پايين طبيعى و مصاديق عالى روحانى است ، و منظور از انسان همانند قرآن مصاديق روحانى است ، و مصاديق طبيعى بالتّبع مورد نظر قرار مىگيرد .
و همانطور كه مرتبهى طبيعى انسان از زمين طبيعى آفريده شده است همچنين مرتبهى برزخى و مثالى انسان از خاك عليّين برزخى مثالى يا از خاك سجّين برزخى آفريده شده است .
بنابراين صحيح است كه خداوند بفرمايد : از زمين برزخى يا مثالى شما را آفريديم .
وَ فِيها نُعِيدُكُمْ
بعد از مرگ طبيعى شما را به زمين باز مىگردانيم .
وَ مِنْها نُخْرِجُكُمْ تارَةً أُخْرى
بعد از انتهاى اعراف از برزخ ، بار ديگر شما را از زمين بيرون مىآوريم .
و در خبر آمده است كه از ابو ابراهيم عليه السّلام دربارهى ميّت سؤال