آن چيزى است كه وحى مىشود ( و بدانكه ) منم خداى يكتا .
لا إِلهَ إِلَّا أَنَا
كه جز من خدايى نيست ، چون اساس رسالت و اصل اصول و فروغ در دين عبارت از توحيد است خداى تعالى توحيد را وحى نمود و عبادت اوّلين چيزى است كه وحى مىشود .
فَاعْبُدْنِي
پس مرا ( به يگانگى بپرست ) . با خروج از بردگى خويشتن و شيطان و خروج از شركت دادن ( هواى ) نفست و شيطان در بندگىات براى خدا ، بندهى من باش ، يا براى من عمل كن مانند عمل بندگان .
وَ أَقِمِ الصَّلاةَ لِذِكْرِي
« 1 » نماز را بپادار براى ذكر من ، تا تو را ياد كنم و هيچ شرافتى شريفتر از آن نيست .
يعنى نماز ذكر توست كه با نماز مرا ذكر مىكنى ( به ياد مىآورى ) و ذكرت مستلزم اين است كه من هم تو را ياد كنم .
يا مقصود اين است كه نماز را بپادار بدان غرض و نيّت كه مرا ياد كنى ، يا نماز را جهت محض ذكر من بپادار بدون اين كه غرض ديگرى با آن آميخته گردد .
يا معناى آيه اين است كه نماز را بپادار براى اين كه ذكر
هامش
( 1 ) ذكر معانى مختلفى دارد از جمله : ياد كه خلاف فراموشى و نسيان است تلفّظ به زبان ، احضار امرى در ذهن به نحوى كه بماند و غايب نشود و . . . و ذكرى كه صاحب ولايت تلقين كند ، ثمرهى ولايت اوست . مرصاد / 131 مفردات راغب .