تفاصيلى كه در اخبار نقل شده است . « 1 » اختيار اسم رحمان بدان جهت است كه شيعهى على عليه السّلام وقتى به اعراف مىرسند چيزى از اوصاف نفس بر آنان باقى نمىماند ، از هر چيزى كه بايد از آن پاك شوند پاك مىشوند از قبيل نسبت افعال و صفات به خودشان ، بلكه از نسبت انانيّت به خودشان پاك مىشوند ، براى آنان فناى كامل و تامّ حاصل مىشود كه آن آخر مقامات تقواست ، بعد از فناى تامّ هيچ بقايى وجود پيدا نمىكند ، مگر با بقاى خدا ، پس از بقاى شخصى كه باقى مانده اهل عالم و مملكتش را باقى نگاه مىدارد ، اين بقا عبارت از رجعت در عالم صغير است ، آن نمونهى رحمت رحمانى خداى تعالى است .
و به همين اعتبار فرمود :
« نَحْشُرُ الْمُتَّقِينَ إِلَى الرَّحْمنِ »
و بر حسب سلوك وقتى سفر دوم براى سالك تامّ و كامل شد و تقواى او به فناى ذاتى منتهى شد و به سبب حقّ در حق سير نمود در صورتى كه عنايت الهى او را درك نمايد .
پس از فنا او را باقى بگذارد و سالك نيز با بقاى خدا باقى مىماند ، اهل مملكتش و اهل ملك كبير را نيز باقى نگه مىدارد ، با عدل خدا عادل مىشود و حقّ هر كسى را مىدهد .
و اين از خواصّ اسم رحمان است ، لذا فرمود :
هامش
( 1 ) مخزن العرفان فى تفسير القرآن .