از امام صادق عليه السّلام در اين آيه آمده است كه : مقصود از ذكر ولايت امير المؤمنين على عليه السّلام است فرمود : هرگاه نزد آنها اسم على عليه السّلام برده مىشد نمىتوانستند بشنوند و اين به جهت شدّت بغض و دشمنى بود كه با على و اهل بيت عليهم السّلام او داشتند .
وَ كانُوا لا يَسْتَطِيعُونَ سَمْعاً
آنها قدرت و توان تقليد و فرمانبردارى نداشتند ، مقصود اين است كه كفّار داراى قلب نيستند تا با آن حقيقت على عليه السّلام را از آن جهت كه ذكر است دريافته فرمان نبىّ صلّى اللّه عليه و آله را گوش دهند و تسليم شوند كه از اهل تسليم و سلامت باشند چنانچه خداى تعالى به هر دو مقام اشاره كرده و فرمود :
إِنَّ فِي ذلِكَ لَذِكْرى لِمَنْ كانَ لَهُ قَلْبٌ أَوْ أَلْقَى السَّمْعَ وَ هُوَ شَهِيدٌ
« 1 »
أَ فَحَسِبَ الَّذِينَ كَفَرُوا
آيا كسانى كه به ولايت على عليه السّلام كافر شدند گمان كردند كه :
أَنْ يَتَّخِذُوا عِبادِي مِنْ دُونِي أَوْلِياءَ
بندگان من كسى را بدون اذنم دوستدار و اوليا خواهند گرفت ؟ ! يا گمان كردند كه بندگان من در حالى كه بدون من باشند ( مغاير من باشند ) اوليا خواهند گرفت ؟ ! آنها گمان كردند كه بندگان من آن دوتاى اولى ( ابو بكر و عمر ) را ولى مىگيرند نه على عليه السّلام را ! يا بدون اجازهى من و در حالى كه مغاير با من هستند ( نه متّصل به
هامش
( 1 ) سورهء ق آيهء 37