هنگام كشف برداشته مىشود و خداوند از دشمنان انتقام مىگيرد .
همهى اين اخبار چنانچه مىبينيد دلالتش بر تأويل بيشتر از تنزيل است مخصوصا خبر اخير كه صراحت در تأويل دارد .
وَ تَرَكْنا بَعْضَهُمْ يَوْمَئِذٍ يَمُوجُ فِي بَعْضٍ
روزى كه سدّ به اتمام رسيد آن جمعيت موج مىزدند و اختلاط مىكردند و نمىتوانستند خارج شوند ، يا وقتى سدّ ويران شد و آنها خارج شدند در روى زمين موج مىزنند ؛ چون به قتل و غارت عجله مىكنند .
يا مقصود روز قيامت است چنانچه به مولاى ما امير المؤمنين عليه السّلام نسبت داده شده است و ادا كردن مطلب با فعل ماضى بنا بر احتمال اوّل ظاهر و واضح است ؛ يا فعل ماضى به جهت وقوع مطلب نسبت به محمّد صلّى اللّه عليه و آله است .
وَ نُفِخَ فِي الصُّورِ فَجَمَعْناهُمْ جَمْعاً
هنگام نفخ صور يأجوج و مأجوج و كسانى را كه پشت سدّ هستند جمع مىكنيم .
( البتّه ) ممكن است كه مقصود يأجوج و مأجوج باشند .
وَ عَرَضْنا جَهَنَّمَ يَوْمَئِذٍ لِلْكافِرِينَ عَرْضاً
دوزخ را در آن روز براى كافران چنانچه بايد و شايد بنمايانيم
الَّذِينَ كانَتْ أَعْيُنُهُمْ فِي غِطاءٍ عَنْ ذِكْرِي
همان كسانى كه چشمانشان از آن در پرده بود .
وقتى كه مصنوعات و آفريدههاى مرا مىبينند بايد به ياد من بيافتند