و مأجوج چگونه است ؟ و حال كسانى كه پايين سدّ هستند چگونه است ؟
شايد آن سد زير آب رفته يا از انظار غايب شده تا خبر آن از اخبار و اثرش از آثار محو شود و گرنه نمىبايست خبرش از بين مىرفت ؛ و آنچه كه در تواريخ ذكر شده اخبار تقريبى و ذكر تخمينى است .
مُفْسِدُونَ فِي الْأَرْضِ
يأجوج و مأجوج در زمين ما به سبب قتل و غارت فساد مىكنند .
و در اخبار آمده است كه آنها مردم را مىخوردند ، زراعتها و ميوهها را مىچريدند و خوردنىها را مىخوردند و غير خوردنىها را با خود مىبردند .
فَهَلْ نَجْعَلُ لَكَ خَرْجاً
آن قوم به ذو القرنين گفتند : آيا خراج و مالياتى قرار بدهيم كه بر تو ادا كنيم ؟
عَلى أَنْ تَجْعَلَ بَيْنَنا وَ بَيْنَهُمْ سَدًّا
كه بين ما و آنها سدى قرار دهى كه مانع خروج آنها عليه ما باشد ، و شايد خروج آنها از يك راه بود كه از غير آن راه نمىتوانستند خارج شوند چنانچه قول خداى تعالى «
بَيْنَ السَّدَّيْنِ
» مشعر بر همين معنا است .
قالَ ما مَكَّنِّي فِيهِ رَبِّي خَيْرٌ
جهت آسان گرفتن كار و ترحّم بر آنان گفت : آنچه كه خداوند مرا در آن متمكّن كرده و امكانات داده بهتر است از خراجى كه شما قرار مىدهيد پس من احتياجى بر آن ندارم .
فَأَعِينُونِي بِقُوَّةٍ
نيازى بر اموال شما ندارم لكن با قوّت و