به مرتبهى بالا مظهر « رحمن » و چون جميع اسما و مراتب در انسان پيچيده و مجتمع است از جهت روحش مظهر « اللّه » و از جهت نفسش « رحمن » است ، اگر با تنزّل و پايين آمدن مظهر شيطان قرار مىگيرد و از همين قرار است در جميع مراتب انسان .
خلفا و جانشينان خدا كه كاملترين افراد انسان هستند به دو اعتبار مظاهر « اللّه » و « رحمن » مىباشند ، پس نبىّ صلّى اللّه عليه و آله به اعتبار ولايتش مظهر « اللّه » تعالى است و از حيث نبوّت و رسالتش مظهر « رحمن » .
شخص نبىّ صلّى اللّه عليه و آله از جهت اخذ پيمان ، ميثاق و بيعت از بندگان مظهر « اللّه » است و پيرو و تابع آن حضرت كه او را در ياد دادن راه رسيدن به او بر بندگان يارى مىدهد مظهر رحمان .
و همچنين است خلفا و جانشينان نبىّ صلّى اللّه عليه و آله و تابع نبىّ كه از آن دو اذن گرفتن پيمان و بيعت از مردم را دارند ، نبىّ و جانشين او از آن حيثيت و جهت شيخ ارشاد ناميده مىشود ، و تابع و جانشين تابعش از همين حيثيت و جهت شيخ دلالت نام دارند و بندگانى كه اطاعت مىكنند از جهت نشئهى آنها در جذب مظاهر « اللّه » اند و از حيث حالشان در سلوك مظاهر « رحمن » ؛ دعا گاهى بر نامگذارى اطلاق مىشود كه در اين صورت متعدّى بر دو مفعول است و گاهى اطلاق مىشود بر دعوت غير جهت احضار او آمدن خودش به نحوى كه آنچه را كه مىخواند و دعا مىكند همان مطلوب است .
بيان السعادة في مقامات العبادة ( فارسى ) — صفحة 354
مساهمون: سلطان محمد گنابادى ( سلطان عليشاه )
ص٣٥٤