و اين منافاتى با اين مطلب ندارد كه مقصود در ذيل وعدهى بعث و برانگيختن به مقام محمود سؤال و در خواست دخول در آن مقام باشد .
و چون خطاب پيامبر صلّى اللّه عليه و آله شامل امّتش نيز مىشود از باب شمول خطاب كلّ نسبت به اجزا يا شمول خطاب متبوع نسبت به امّت در خواست مقامات سالكين الى اللّه است ، يا در خواست دخول به مقام محمود جزئى است كه آن آخر مقامات سالكين است بر حسب مراتبى كه دارند .
مُدْخَلَ صِدْقٍ
مقصود ادخال صدق يا محلّ ادخال صدق است ، لفظ « مدخل » با فتح ميم و اضافه به صدق خوانده شده براى مبالغه ، يعنى داخل شدنى كه براى صدق ثابت است و چيزى جز شأنيّت آن را ندارد .
يا صدق به معناى صادق است يعنى داخل شدن صادق كه تعبير به صدق از باب مبالغه است و اضافه نيز جهت مبالغه است ، بنابراين معناى آيه چنين مىشود : ادخال شخصى كه در او جز صدق باقى نمىماند .
و صدق ادخال در مقامى بدين گونه است كه در آن مقام داخل شود و متمكّن در آن مقام گردد به نحوى كه خروج براى او و زوال اين مقام از تصوّر نگردد ، و روى همين جهت است كه گفته شده : خروج بدون دخول جهل و نادانى است ، يعنى خارج شدن از مقامى بدون تمكّن دخول در آن مقام جهل است ، و گرنه خروج فرع بر دخول است .
وَ أَخْرِجْنِي مُخْرَجَ صِدْقٍ
و اخراج با صدق با تمكّن در