چنين بوده است : ( ركبوا فى ذلك سنة من قد ارسلناه ) .
وَ لا تَجِدُ لِسُنَّتِنا تَحْوِيلًا
در سنّت ما هيچ تحول و دگرگونى را نمىيابى ،
أَقِمِ الصَّلاةَ لِدُلُوكِ الشَّمْسِ إِلى غَسَقِ اللَّيْلِ
لام در ( لدلوك ) به معناى « فى » است ، يعنى در وقت زوال آفتاب ، تا شدّت تاريكى شب ( در اخبار بر نصف شب و نمازهاى چهارگانه تفسير شده است ) .
وَ قُرْآنَ الْفَجْرِ إِنَّ قُرْآنَ الْفَجْرِ كانَ مَشْهُوداً
و هنگام اجتماع فجر ( گستردگى فجر در افق ) ، اشاره بر نماز صبح است به راستى كه وقت فجر مشهود است ، در اخبار
كانَ مَشْهُوداً
بر شهادت فرشتگان شب و روز تفسير شده است ، چون نماز در آن موقع در كتاب هر دو ملائكة ثابت مىشود .
وَ مِنَ اللَّيْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِ
لفظ
مِنَ
در
مِنَ اللَّيْلِ
براى تبعيض است يعنى پارهاى از شب ، پس موصوف حذف شده و صفت جانشين آن گرديد ، چون معناى بعض بودن در « من » تبعيضى قوى است تا جايى كه گفته شده « من » و مجرورش احكام اسم خالص جارى مىشود بلكه گفته شده كه « من » اسم است .
لفظ « فا » در « فتهجّد » زايده است يا به توهّم « امّا » است ، يا عاطفه از قبيل عطف تفسير بر چيزى است كه با « فا » تفسير شده است ، و تهجّد همان طورى كه در خواب استعمال شده در بيدارى هم استعمال مىشود ،