خويشاوندان در عالم كبير و صغير مىشود ، از نبىّ صلّى اللّه عليه و آله وارد شده كه روزى بر سعد مىگذشت او را ديد كه مشغول وضو گرفتن است ، فرمود : اى سعد چيست اين اسراف ؟ عرض كرد : يا رسول اللّه آيا در وضو هم اسراف است ؟
فرمود : بلى اگر چه پيش چشمهى جارى باشى .
و از امام صادق عليه السّلام وارد شده است كه پرسيده شد : آيا در حلال تبذير مىشود ؟ فرمود : بلى .
و سر مطلب اين است كه هرگاه شخصى پيش چشمهى جارى باشد ولى بيش از آن مقدار كه واجب و مستحب است قواى خود را به كار اندازد .
اين حرصآورى و استعمال قوا و توجّه بر قواى محرّكه بدون ضرورت و استحقاق تبذير است اگر چه اسراف و تبذير آب در اينجا مطرح نباشد .
خلاصهى آنچه كه از اخبار ، با همهى اختلافهاى موجود استفاده مىشود اين كه : انفاق مال ، يا كلام ، يا علم ، يا حكمت ، عرض و جاه ، يا نيروى قوا ، يا انفاق بر نفس و قواى آن به مقدار خواست ، بدون التفات به امر خدا ( امتثال امر او ) تبذير است هر چه كه مىخواهد باشد .
در عين حال همهى اينها اگر به امر خدا و امتثال امر وى باشد ميانه روى و اقتصاد است هر چه مىخواهد باشد .
و لذا ذكر كردهاند كه اگر همهى دنيا را يك لقمه قرار دهى و مؤمنى را اطعام نمايى اسراف نمىشود .
بيان السعادة في مقامات العبادة ( فارسى ) — صفحة 261
مساهمون: سلطان محمد گنابادى ( سلطان عليشاه )
ص٢٦١