خواست خويش مىخواهد ، و اين طور نيست كه هر ارادهكننده و هر خواهان دنيا به مراد خويش برسد ، و نه آن كه بر مرادش نايل آيد .
ثُمَّ جَعَلْنا لَهُ جَهَنَّمَ يَصْلاها مَذْمُوماً مَدْحُوراً
و سپس او را در دوزخى اندازيم كه در آن نكوهيده و مطرود از نبىّ صلّى اللّه عليه و آله قرار دهيم .
معناى آيه اين كه هر كس عملى را كه خداوند واجب كرده انجام دهد و با آن عمل وجه خدا و دار آخرت را نخواهد ، بلكه مقصودش پاداش دنيوى باشد خداى تعالى آنچه را كه از كالاى زود گذر دنيا بخواهد به او مىدهد و در آن شتاب مىكند ولى ثواب آخرت براى او نخواهد بود .
وَ مَنْ أَرادَ الْآخِرَةَ وَ سَعى لَها سَعْيَها
و هر كس كه در پى آخرت بوده و در اين راه بكوشد بر مرادش مىرسد ، منظور از سعى و كوشش تلاشى است كه مناسب آخرت است ، نه هر سعى و كوششى كه آنان با آراى خودشان گمان كنند سعى در راه آخرت است .
دو عبارت مربوط بر خواستن دنيا و آخرت را در شرط و جزا مختلف قرار داد تا اشعار بر اين باشد كه استحقاق عذاب در جايى است كه خواست دنياى گذرا خوى و عادت شده باشد كه در آن صورت جزايى جز جهنّم ندارد ، ولى استحقاق ثواب با يك ارادهى جزئى و يك سعى با شرط ايمان حاصل مىشود .
و خداى تعالى بر همين معنا اشاره دارد كه فرموده است :
لَها ما