« نسقيكم » است به تقدير « نسقيكم » ، اگر « نسقيكم » حال باشد كه در اين صورت « تتّخذون » حال است يا مستأنف و جواب سؤال مقدّر .
و ممكن است كه « من ثمرات النّخيل » مستأنف باشد و متعلّق به « تتّخذون » و لفظ « منه » در اين صورت تأكيد « من » اوّل مىباشد ، و يا اين كه « من ثمرات النّخيل » مبتدا و « تتّخذون » خبر آن باشد ، بدين گونه كه چون در « من » تبعيضى معناى بعض بودن قوى است لذا توانسته است جانشين اسم مبتدا گردد بدون اين كه احتياج به تقدير باشد .
يا اين كه در تقدير موصوف محذوف گرفته شود و ممكن است اصلا خود « من » را اسم مبتدا قرار داد ، يعنى بعضى از ثمرات نخيل طورى است كه شما از آن بعضى نوشيدنيهاى شيرين را درست مىكنيد و مفرد آوردن ضمير يا به اعتبار تقدير مضاف قبل از « ثمرات » يا به لحاظ معناى بعض بودن در « من » باشد ، و مقصود از « مسكر » خمر است و ذكر خمر در مقام امتنان منافاتى با حرمت آن ندارد ، زيرا كه حرمت آن شرعى است و نعمت بودن آن امر عرفى عقلى است .
علاوه بر اين استعمال خمر بدون اين كه نوشيده شود داراى منافعى است ، و چون ذكر آن در مقام امتنان دلالت بر اباحه و حلال بودن آن مىكرد در خبر آمده است كه اين آيه به موجب حرمت خمر منسوخ است .
و مطالب ديگرى نيز در اين مورد گفته شده ، ولى جملهى « و رزقا حسنا » كه بعد از آن آمده است دلالت مىكند بر اين كه مقصود از سكر خمر است و آن خوب نيست ، و روزى خوب چيز ديگرى است .
بيان السعادة في مقامات العبادة ( فارسى ) — صفحة 147
مساهمون: سلطان محمد گنابادى ( سلطان عليشاه )
ص١٤٧