استحقاق آنها را داشته باشند .
وَ اللَّهُ أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً فَأَحْيا بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِها
خداوند از آسمان آب را فروفرستاد ، پس با آن زمين را پس از مرگش زنده گردانيد بدين نحو كه دانهها و رگ و ريشههايى كه زير خاك مدفون بودند همه را رويانيد و همچنين شما را پيش از مردنتان در حالى كه نطفه و جماد بوديد زنده گردانيد و نيز پس از مرگتان در آخرت زنده مىگرداند .
إِنَّ فِي ذلِكَ لَآيَةً
در اين زنده گردانيدن نشانهاى است كه دلالت مىكند بر زنده گردانيدن شما ( پس از مرگ ) و علم و قدرت خداوند ،
لِقَوْمٍ يَسْمَعُونَ
براى گروهى كه تسليمند چه شنيدن و تسليم شدن اوّلين مرتبهى ( از مراتب ) ايمان است ، سپس ايمان و بعد از آن عقل و فكر است و تذكّر و يادآورى در هر يك از اين مراتب مىآيد و مقصود از سماع و شنيدن تسليم شدن و فرمانبردارى است چنان كه آيه :
لِمَنْ كانَ لَهُ قَلْبٌ أَوْ أَلْقَى السَّمْعَ وَ هُوَ شَهِيدٌ
« 1 » همين معناى منظور است .
و چون دلالت فرو فرستادن آب و رويانيدن ريشهها و دانههاى زمين بر علم و قدرت خداى تعالى بر زنده گردانيدن مردگان جهت خروج از عناد و دخول در انقياد و تسليم كفايت مىكند در اين مورد فقط به استماع و شنوايى اكتفا نمود .
وَ إِنَّ لَكُمْ
خطاب بر مؤمنين يا مردم به معناى و به راستى كه براى
هامش
( 1 ) . سورهى ق آيهى 37 : براى كسى كه صاحب دل باشد و گوش شنوا داشته باشد و شهود باطنى .