أَمْ جَعَلُوا لِلَّهِ شُرَكاءَ خَلَقُوا كَخَلْقِهِ
جملهى ( خلقوا كخلقه ) صفت ( شركاء ) است ، يعنى آيا اين شريكانى كه براى خدا قرار دادهاند مانند آفرينش خدا مىتواند بيافريند ؟
فَتَشابَهَ الْخَلْقُ عَلَيْهِمْ
پس آفريدن خدايان بر آنها مشتبه شده ، و چون ساخت خود آنها با آفريدن خدا مشتبه شده است ، حكم كردند به اين كه آن خدايان باطل استحقاق عبادت دارند .
در حالى كه اين مردم شريكانى گرفتهاند كه خود درماندهاند ، و حتّى بر خلق چيزى كه خود مردم به تنهايى قدرت آن را دارند ناتوانند .
قُلِ اللَّهُ خالِقُ كُلِّ شَيْءٍ
بگو آفرينندهى هر چيز خدا است و آنها آفريده هستند و كجا مىتوانند خالق باشند .
وَ هُوَ الْواحِدُ
و او خداى يگانه است كه چيزى در هستى با او باقى نمىماند ، و چيزى جز او داراى وجود نيست تا چه برسد به خالقيّت و ديگر وصفهاى الهى .
الْقَهَّارُ
« 1 » او خداى قهّار است يعنى هر چيزى تحت وجود او فانى و مضمحل است و انانيّتى ندارد .
أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً فَسالَتْ أَوْدِيَةٌ بِقَدَرِها
« 2 »
هامش
( 1 ) قهر : از اصطلاحات اهل اللّه است ، يعنى تاييد حقّ به فنا كردن خواستها و مرادها ، و باز داشتن نفس از آرزوها . ( فرهنگ اصطلاحات عرفانى : دكتر سجّادى )
( 2 ) اين آيت مدار علم حقيقت و معرفت است ، جلال احديّت به نعمت رحمت و رأفت فرو