وَ ما دُعاءُ الْكافِرِينَ إِلَّا فِي ضَلالٍ
خدا را خواندن كافرين جز گمراهى چيزى براى آنها ندارد ، چه خدا را خواندن كافر در حقيقت بدون اين كه خودش بفهمد فرا خواندن شيطان است ، يا مقصود اين است كه فرا خواندن كافرين مردم را به سوى خودشان يا به خدا يا به غير آن دو جز گمراهى چيزى نيست ، يا اين كه فرا خواندن مردم كافرين را در ضايع بودن و عدم ترتّب اثر جز گمراهى چيزى نيست ، و اين جمله مانند نتيجهى براى جمله سابقش مىباشد .
وَ لِلَّهِ
براى خدا نه براى غير خدا
يَسْجُدُ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ
و من فى
الْأَرْضِ
طَوْعاً وَ كَرْهاً
براى خدا سجده مىكنند كسانى كه در آسمانها هستند و كسانى كه در زمين هستند با ميل و رغبت يا با اجبار و اكراه .
سجود در لغت به معناى خضوع است ، و چون نهايت خضوع نسبت به شخص مورد خضوع افتادن در خاك است لذا سجدهى نماز با وضع شرعى سجود ناميده شده و چون خضوع عبارت از شكستن
هامش
مىخواهد از جايى آب بردارد ، مثل فارسى است كه مىگويد : مىخواهد با غربال آب بردارد . اين معنا كه زمخشرى مىگويد و مثل فارسى با آنچه نظر مفسّر محترم است تطبيق دارد . آب : معرفت است .
شاه نعمة اللّه ولى مىفرمايد :گرنه آب و حيات معرفت است * عين كوثر بگو كه كوثر چيستو به معناى فيض هم آمده است .
و به معناى فكر ، انديشه و مدركات ظاهرى و باطنى هم آمده است .