را خوار و ذليل خواهد كرد
و در بزرگترين روز حجّ ( حجّ اكبر ) كه همه در مكّه جمعند ، خدا و رسولش به مردم اعلام مىدارند كه بعد از اين خدا و رسول از مشركين بيزارند ، پس هرگاه شما مشركان از شرك توبه كرده به اسلام گرويديد ، برايتان در دنيا و عقبى بهتر خواهد بود . و اگر روى بگردانيد ، بدانيد كه شما بر قدرت خدا غالب نياييد . چنانچه ايمان نياوردند مژدهء عذاب دردناك به آن كافران برسان ،
مگر آن گروه از مشركان كه با آنها عهد بستهايد و هيچ عهد شما نشكستند و هيچ يك از دشمنان شما را يارى نكرده باشند . پس با آنها عهد را تا مدّتى كه مقرّر داشتهايد نگاه داريد كه خدا پرهيزكاران را كه به عهد خود وفا كنند دوست دارد .
تفسير :
بَراءَةٌ مِنَ اللَّهِ وَ رَسُولِهِ إِلَى الَّذِينَ عاهَدْتُمْ مِنَ الْمُشْرِكِينَ
لفظ ( براءة ) از مصدرهايى است كه جانشين افعالشان مىشوند و اصل آن چنين است :
( برئ اللّه و رسوله براءة من الّذين عاهدتم ) سپس فعل حذف شده و مصدر جاى آن را گرفته است و فاعل نيز به حرف جر وصل شده تا صفت مصدر باشد و نظير اين آنجاست كه مىگويند : « زعما منهم و خلافا لهم » كه اصل آن دو « زعموا و خالفوا » است و لفظ « من » تبديل به لفظ « الى » شده است تا اشعار به تضمين « 1 » معنى وصول يا تقدير آن باشد .
سپس از نصب ( براءة ) به رفع عدول شده تا مبالغه و تأكيد باشد و بنا بر اصلش با نصب نيز خوانده شده است .
هامش
( 1 ) معنى تضمين سابقا گذشت .