آيا دستور خدا است يا به حقّ افتراء مىبنديد ،
آنان كه بر خدا دروغ مىبندد مگر چه گمان دارند بروز قيامت . البتّه خدا را با بندگان فضل و احسان است ولى اكثر مردم شكر احسان حقّ نمىكنند .
تفسير :
أَلا إِنَّ لِلَّهِ
آگاه باشيد كه آنچه كه در آسمانها و زمين است از جهت مبدأ و بازگشت و ملك مال خداست .
ما فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ
پس انجام مىدهد آنچه را كه بخواهد در حقّ هر كس كه بخواهد بدون اينكه مانعى از حكمش باشد و يا از انجام كارش او را باز دارد .
أَلا إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ
آگاه باشيد كه وعدهء خدا به عذاب و ثواب
حَقٌّ
حقّ است و از جانب خدا خلف وعده نمىشود ، چنانچه از طرف غير خدا كسى نمىتواند مانع تحقّق وعدههاى او بشود .
چون هر دو جمله براى تثبيت عقوبت منافقين و بعد از ذمّ آنها تأكيد مطلوب است لذا در هر دو جمله ادات استفتاح و مؤكّدات حكم آورد .
وَ لكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لا يَعْلَمُونَ
لكن بيشتر آنان داراى صفت علم نيستند ، چون علم عبارت از ادراكى است كه صاحبش را از پايين به بالا حركت دهد ، به عبارت ديگر علم عبارت از ادراكى است كه براى صاحبش حاصل مىشود در حالى كه او در طريق سلوك الى الله است و ناگزير هر آن و هر روز اشتداد پيدا مىكند ، و اين ادراك مستلزم عمل به موجب آن است كه نتيجهء آن