آن ولايت است ، چون ولايت چيزى است كه قرآن و نبوّت به آن تأويل مىشود ، زيرا قرآن و نبوّت صورت ولايتاند .
كَذلِكَ
همچنين است تكذيب بدون علم و عيان .
كَذَّبَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ
امّتهاى پيشين كه پشت سر هم به دنيا آمدهاند نيز پيامبرانشان را تكذيب كردند .
فَانْظُرْ
پس اين پيامبر بنگر ، خطاب به پيامبر ، از باب مثل است كه « به تو مىگويم تا همسايه بشنود » ، يا اى پيامبر صلّى اللّه عليه و آله بنگر كه مقصود از آن خود موضوع خطاب است اصالة ، و غير نبى صلّى اللّه عليه و آله مقصود بالتّبع آن است . ضمنا مقصود دلدارى پيامبر است از تكذيب قومش ، و تهديد قوم است از تكذيب او .
كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الظَّالِمِينَ
بنگر عاقبت ستمكاران چگونه بود تعبير به اسم ظاهر ( به جاى ضمير « هم » ) براى ذمّ ديگرى است .
وَ مِنْهُمْ مَنْ يُؤْمِنُ بِهِ
عطف بر « كذّبوا » است ، گويا كه گفته است : بلكه از آنها گروهى هستند كه صدق او را مىدانند و از جهت عناد انكار مىكنند ، و گروهى هستند كه استعداد تصديق دارند ، تصديق مىكنند و پس از آن فرمانبردار مىشوند ، انكار چنين كسانى محض نادانى و جهل است و ناشى از خباثت و پليدى ذاتى نيست .
وَ مِنْهُمْ مَنْ لا يُؤْمِنُ بِهِ وَ رَبُّكَ أَعْلَمُ بِالْمُفْسِدِينَ
پروردگار تو داناتر است به كسانى كه از روى علم انكار كنند ، يا به مفسدين كه توقّع ايمانشان نمىرود ، و گذاردن اسم ظاهر به جاى ضمير براى اشعار به افساد آنها و ذمّ ديگرى براى آنها است .