كَأَنَّما أُغْشِيَتْ وُجُوهُهُمْ قِطَعاً مِنَ اللَّيْلِ مُظْلِماً
يعنى از نهايت حزن و اندوه و شدّت درد و رنج ، هالهاى از تاريكى صورت آنها را فرا گرفته است .
أُولئِكَ أَصْحابُ النَّارِ هُمْ فِيها خالِدُونَ
آنان در آتش همواره باقىاند
وَ يَوْمَ نَحْشُرُهُمْ جَمِيعاً
روزى كه مؤمنين و كافرين را زنده كنيم ، يا كافرين و شركاء آنها را ، يا مؤمنين و پيشوايانشان را و كافرين و شركايشان را همگى گرد آوريم .
اين عبارت عطف بر محذوف است كه متعلّق به جملههاى سابق است از « للّذين احسنوا » تا « اغشيت وجوههم » يعنى در دنيا ، يا روز مرگ ، يا روز بازگشت و روزى آنها را محشور و زنده خواهيم كرد .
و محتمل است كه معطوف و معطوف عليه هر دو محذوف باشد و تقدير آن اين است « ذكرهم بما ذكر و ذكّرهم يوم نحشرهم » يعنى آنان را ياد آورى كن به آنچه كه ذكر شد ، و ياد آورى كن روزى را كه آنها را حشر خواهيم كرد . يا اينكه متعلّق به « زيّلنا » است بنا بر تقدير « أمّا » يا توهّم آن يا زيادى فاء ، يا متعلّق به « زيّلنا » ى مقدّر است كه « زيّلنا » ى مذكور آن را تفسير مىكند .
ثُمَّ نَقُولُ لِلَّذِينَ أَشْرَكُوا
به كسانى كه مشرك به خدا ، يا به ولايت شدند مىگوئيم :
مَكانَكُمْ
يعنى محكم بچسبيد و جايتان را رها نكنيد ، يا اينكه لفظ « مكانكم » اسم فعل است يعنى بياييد در جايگاه خود ، و
أَنْتُمْ
تأكيد ضمير مستتر در آن است