عسى و لعلّ و ادات تسويف « 1 » لازم است ، لذا
( أُولئِكَ سَيَرْحَمُهُمُ اللَّهُ )
براى مؤمنان آورد .
و چون ايمان اگر چه اساس همهء خيرات است ، ولى خيرات گاهى از آن منفكّ مىشود ، چنان كه فرمود :
( أَوْ كَسَبَتْ فِي إِيمانِها خَيْراً . . . )
و لذا در اوّلى جملهء اسميّه آورد ( آيه مربوط به منافقين با المنافقون كه اسم است شروع شده است ) در حالى كه آن را با تأكيدات چهارگانه مؤكّد نمود در حالى كه مفيد تسجيل و تثبيت بود بدون اينكه نسبت غضب را صريحا به خدا بدهد . و در دوّمى جمله را با اسم اشارهء بعيد ابتدا كرد ( اولئك . . . ) كه براى بزرگداشت و احضار اوصاف مذكور براى مؤمنين است در حالى كه آن را با جملهء فعليّه همراه با ادات تسويف آغاز كرد ( سيرحمهم ) رحمت را به خداى تعالى نسبت داد .
إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ
هيچ مانعى خدا را از قطعى بودن عمل و اجراى وعد و وعيدش نمىتواند باز دارد .
حَكِيمٌ
و او وعده نمىدهد مگر طبق حكمتش كه در خور قابليّت اعطا مىكند و يا از آن باز مىدارد .
ترجمه و تفسير آيات 77 - 74
[ سوره التوبة ( 9 ) : آيات 72 تا 75 ]
وَعَدَ اللَّهُ الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِناتِ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ خالِدِينَ فِيها وَ مَساكِنَ طَيِّبَةً فِي جَنَّاتِ عَدْنٍ وَ رِضْوانٌ مِنَ اللَّهِ أَكْبَرُ ذلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ ( 72 ) يا أَيُّهَا النَّبِيُّ
هامش
( 1 ) ادات تسويف عبارتند از س و سوف كه بر سر فعل مضارع مىآيد و فعل مضارع را به آينده تبديل مىكند .