بودند فرورفتهاند ، يا اشاره به پيشينيان و آيندگان به صرف خطاب به محمّد صلّى اللّه عليه و آله يا اشاره به حاضران است چون سخن اصلى با آنهاست ، و آوردن اسم اشارهء بعيد براى تأكيد حكم و تصوير آنها با اوصاف زشتشان و دور كردن آنها از مرتبهء مخاطب ( و گفتگو ) است چنان كه تكرار آن در قول خدا :
وَ أُولئِكَ هُمُ الْخاسِرُونَ
و آنان از زيانكارانند ، آوردن ضمير فصل و تعريف مسند به همين جهت و براى حصر بوده است .
ترجمه و تفسير آيات 73 - 72
[ سوره التوبة ( 9 ) : آيات 70 تا 71 ]
أَ لَمْ يَأْتِهِمْ نَبَأُ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ قَوْمِ نُوحٍ وَ عادٍ وَ ثَمُودَ وَ قَوْمِ إِبْراهِيمَ وَ أَصْحابِ مَدْيَنَ وَ الْمُؤْتَفِكاتِ أَتَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّناتِ فَما كانَ اللَّهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَ لكِنْ كانُوا أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ ( 70 ) وَ الْمُؤْمِنُونَ وَ الْمُؤْمِناتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِياءُ بَعْضٍ يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ يَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَ يُقِيمُونَ الصَّلاةَ وَ يُؤْتُونَ الزَّكاةَ وَ يُطِيعُونَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ أُولئِكَ سَيَرْحَمُهُمُ اللَّهُ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ ( 71 )
ترجمه :
آيا اخبار پيشينيانشان مانند قوم نوح و عاد و ثمود و قوم ابراهيم و اهل مدين و مؤتفكات ( يعنى قوم لوط و شعيب ) به آنها نرسيد كه رسولان الهى آيات و معجزات آشكار بر آنها آوردند آنها نپذيرفتند و هلاك شدند . خدا هيچ ستمى به آنها نكرد بلكه آنها خود در حقّ خويش ستم كردند ،
مردان و زنان مؤمن همه يار و دوستدار يكديگرند خلق را به كار نيكو وادار