عالمند ،
و محقّقا از جنّ و انس بسيارى را براى جهنّم واگذاريم چه آنكه آنان را دلهايى است بىادراك و معرفت ، و چشمهايى است بىنور بصيرت و گوشهايى است ناشنواى حقيقت آنها مانند چهارپايان هستند بلكه بسى گمراهترند ، زيرا قوّهء ادراك مصلحت و مفسده را داشتند ولى عمل نكردند و از خدا و قيامت و از نتيجهء كار خود غافل شدند .
خدا راست نامهاى نيكو با آن نامها خدا را بخوانيد و كسانى را كه در نامهاى او كفر و عناد ورزيدند به حال خود واگذاريد كه به زودى به كردار بدشان مجازات خواهند شد ،
و از خلقى كه آفريديم فرقهاى به حقّ هدايت مىيابند و به حقّ بر مىگردند .
تفسير
ساءَ مَثَلًا الْقَوْمُ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآياتِنا وَ أَنْفُسَهُمْ كانُوا يَظْلِمُونَ
تكرار براى مبالغه در ذمّ آنهاست و نيز براى طولانى شدن كلام است كه مقام تهديد مناسب آن است .
لذا فرمود : مثل آنانى كه آيات خدا را تكذيب كردند ، بسيار بد است و براى اينكه اين گونه توهّم نشود كه چون در حقّ آيات ستم روا داشتهاند اينگونه تهديد شدهاند ، خداوند فرمود : آنان به آيات ظلم نكردند و لكن به خودشان ظلم كردند ، و معطوف عليه را انداخت چون آن از حصرى كه مستفاد از تقديم مفعول است استفاده مىشود . مفعول چون بر فاعل مقدّم شود ، فعل منحصرا به مفعول تعلّق مىگيرد ، پس در اين عبارت ظلم منحصرا بر خودشان ( انفسهم ) تعلّق مىگيرد .
مَنْ يَهْدِ اللَّهُ فَهُوَ الْمُهْتَدِي وَ مَنْ يُضْلِلْ فَأُولئِكَ هُمُ