و معنى حلال كردن طيّبات و تحريم خبائث در صورتى كه بر معانى ظاهرى آنها حمل بشود ، واضح و روشن است ، و اگر به معنى تأويل آن حمل شود ، مقصود آسان كردن راه رسيدن به پاكيها و بستن راه وصول به پليديهاست .
وَ يَضَعُ عَنْهُمْ إِصْرَهُمْ
و بار گران ( وظايف سنگين ) را از دوش آنها بر مىدارد ( اصر ) به معنى سنگينى است ، و مقصود از آن سنگينى تكاليف است .
زيرا كه تكاليف در ابتداى امر سنگينى بزرگى است به نحوى كه نزديك مىشود كه مكلّف آن را تحمّل نكند ، پس آنگاه كه از رسول صلّى اللّه عليه و آله يا جانشينانش آن را بگيرد و عمل كند سنگينى آن تبديل به نشاط و سرور مىشود ، و همانطور كه سنگينى آن به نشاط تبديل مىشود ، سنگينى تكليف آن نيز به سبكى و راحتى تبديل مىگردد ، كه پائينتر از طاقت مكلّف در امّت محمّد صلّى اللّه عليه و آله است ، چنان كه در اخبارى كه در وجه تنزيل آيه وارد شده به اين مطلب اشاره شده است .
وَ الْأَغْلالَ الَّتِي كانَتْ عَلَيْهِمْ
و زنجيرهايى بر گردن آنان است كه ناشى از هواهاى مختلف متكثّر است ، و مكلّف را از حركت به سوى ولى امرش منع مىكند .
زيرا كه براى هر يك از هواها زنجيرى است كه مانع از حركت مىشود و لكن انسان مادام كه در دنياست آن زنجير را نمىبيند مگر كسى كه خداوند دو چشمش را باز كرده است و در حالى كه در دنياست از اهل آخرت گشته است .