و طواف آن بلكه مقيم شدن در آنجا مأمور و موظّف است به رسيدن به پروردگارش و حضور در نزد اوست .
امّا خروج از اين خانهء نفس ممكن نيست ، مگر با كمك يارىدهندهء خارجى و رفاقت رفيق بشرى ( مرشد يا راهنماى روحانى ) و كسى كه در خانهء نفسش ممكن است هر چيزى كه معاون او فرض شود و يارىدهندهء او باشد در نظر او جز محكوم عليه و مستقل چيزى نيست و مسمّايى كه دلالت بر خدا كند و اسم اللّه باشد ، وجود ندارد .
لذا خداى تعالى معاونى و كمكى براى او قرار داده است كه او را در خروج از نفسش كمك كند ، و امر كرده است كه از آن معاون و كمككننده پيروى شود ، و براى انسان حجّت و دليلى نصب كرده است كه بر جواز نظر كردن به آن معاون و اخذ دستورات از او و تضرّع نزد او دلالت مىكند ، اگر چه در نظرش مسمّى و محكوم عليه و مستقلّ باشد ( زيرا چنين شخصى در واقع به باطن آن معاون و راهنما توجّه دارد كه الهى است نه به جسمانيّت او ) .
پس مطاع و متبوع و معبود بودن معاون خارجى عبادت طاعت است ( يعنى اطاعت از دستورات الهى او براى پرستش خداى تعالى ) با اينكه او دوّم ( خليفه ) براى خدا و مقابل ، و مسمّى ، و محكوم عليه در نظر او است از چيزهايى است كه خداوند در مورد او حجّت و سلطان و برهان نازل فرموده است ، و كسى كه داراى چنين بينشى است ، مذموم و ملوم و كافر يا
بيان السعادة في مقامات العبادة ( فارسى ) — صفحة 339
مساهمون: سلطان محمد گنابادى ( سلطان عليشاه )
ص٣٣٩