صغير و حال سارق را در دو عالم و عقوبت آنان را ذكر كرد و آنچه كه از وسيله عقوبت را از آنان ساقط مىكند ذكر نمود رسول صلّى اللّه عليه و آله چون براى عالمين رحمت است بر منافقين امّتش محزون گشت ، آنان كه از وسيله منصرف شدند و به آن كفر ورزيدند گويا كه آنها صورت اسلام را سرقت مىكنند و كلمهها را از محلّ خودش مىدزدند ، و همچنين بر يهود اندوهناك شد آنان كه جاسوسى مىكردند و گفتار را مىدزديدند تا براى ديگران حكايت كنند و كلمهها را از جاى خودش مىدزديدند ، و نيز اندوهناك مىشد بر اينكه هر كدام يك نوعى مفسد فى الارض هستند .
پس خداوند براى دلدارى پيامبر او را مورد ندا و خطاب قرار داد و فرمود :
لا يَحْزُنْكَ الَّذِينَ يُسارِعُونَ فِي الْكُفْرِ
آنهائى كه به اين وسيله به سوى كفر مىشتابند ، اندوهناكت نگردانند .
مِنَ الَّذِينَ قالُوا آمَنَّا بِأَفْواهِهِمْ وَ لَمْ تُؤْمِنْ قُلُوبُهُمْ
گويا كه آنان اسلام را دزديدند و باز با نشان آن را اظهار كردند .
وَ مِنَ الَّذِينَ هادُوا سَمَّاعُونَ لِلْكَذِبِ
و از آن كسانى كه يهودى شدند زياد دروغ مىشنوند ، زيرا دروغ گفتن مستلزم شنيدن آن است ، يا اينكه قول تو را مىشنوند تا بر تو دروغ بندند ، يا اينكه آنها دروغ مىشنوند نه راست چون سنخيّت با دروغ دارند .
سَمَّاعُونَ لِقَوْمٍ آخَرِينَ لَمْ يَأْتُوكَ
كلام ترا مىشنوند تا آن را براى قوم ديگرى كه از جهت تكبّر و مناعت و يا از جهت كينه و غضب پيش تو نيامدند ، نقل كنند .
يُحَرِّفُونَ الْكَلِمَ مِنْ بَعْدِ مَواضِعِهِ
استيناف است و جواب سؤال مقدّر جهت بيان حال كسانى كه در كفر سرعت مىكنند و حال يهود كه دروغ مىشنوند ، يا صفت گروهى ديگر است . ولى اوّلى موافقتر و شاملتر است .