گفت : قُلْنا يا نارُ كُونِي بَرْداً وَ سَلاماً عَلى إِبْراهِيمَ . « 1 » چنين گفتهاند كه اگر نگفتى و سلاما [ چنان سرد شدى كه ] هرگز نيز از اتش بيش بيرون نيامدى « 2 » پس آن آتش همان ساعت سرد گشت ، و بميان آتش اندر مرغزارى پديد آمد ، و چشمهء آب از زمين برآمد ، و ابراهيم عليه السلام به آن مرغزار فرو آمد بر سر آن چشمهء آب ، و جبريل عليه السلام آنجا بنشست و با وى مؤانست كرد . و چنين گويند كه خداى را عز و جل فرشتهايست آن را ملك الانس گويند آن فرشته بود كه با ابراهيم عليه السلام آنجا بنشست و با وى مؤانست كرد ، و همان فرشته بود كه با يوسف عليه السلام مؤانست كرد بدان وقت كه او را بچاه انداختند ، « 3 » و همان فرشته بود كه باسمعيل عليه السلام مؤانست كرد بدان وقت كه هاجر مادر اسمعيل بطلب آب شد ، تا آنكه با نزديك وى آمد . پس هفت شبانروز ازان آتش افروغ همىداد و هيچ كمتر نشد . نمرود « 4 » بفرمود تا بر بام كوشك جايى بلندى بكردند و بيامد و بر انجا رفت و نگاه كرد تا فروغ آتش چند ماندست . آن فروغ آتش كم شده بود . نيك نگاه كرد مرغزارى ديد سبز و چشمهء آب ديد ، و دو تن را ديد آنجا نشسته به آن مرغزار اندر لب آب . پس نمرود لعنه اللَّه گفت كه ابراهيم يك تن بود كه ما به آتش افكنديم وى را اكنون بميان آتش اندر مرغزارى همىبينم و چشمه آب ، دو تن آنجا نشسته همىبينم . پس نمرود بشكوهيد از ابراهيم عليه السلام سخت ، و ابراهيم را عليه السلام آواز داد . ابراهيم عليه السلام گفت چه خواهى يا دشمن خداى . نمرود گفت يا ابراهيم يكى بيرون آى تا ترا بينم . ابراهيم عليه السلام از ميان آتش برخاست و بيرون آمد . نمرود گفت يا ابراهيم بزرگوارى خداوندى دارى كه ترا او چنين برهانيد « 5 » و اگر نه از بهر آن ملكت استى و ملامت مردمان من بخداى تو بگرويدمى . پس خلق از نمرود [ روى ] بگردانيدند و روى سوى ابراهيم عليه السلام نهادند و نمرود لعنه اللَّه از شرم و تشويش بيرون نمىتوانست آمد . پس حيلت آن ساخت كه به آسمان رود و با خداى حرب كند و آن چهار كركس و آن صندوق بساخت و يك شبانروز هميرفت . و گروهى گويند سه شبانروز و باز به زمين آمده و هيچ گزندى بوى نرسيد ، و بسيار حيلتها ساخت وز همه عاجز آمد . پس ابراهيم را عليه السلام بخواند و گفت بدانكه با اينچنين خداى كه تو دارى وى ترا كه اينجا باشى يا جايى ديگر يا هر كجا باشى ترا نيكو
ترجمه تفسیر طبری فراهم آمده در زمان سلطنت منصوربن نوح سامانیج ٤ — صفحة 1046
مساهمون: محمد بن جرير الطبري
ص١٠٤٦
هامش
( 1 ) - الانبياء 69
( 2 ) - چنان سرد شدى كه موجب هلاكت بودى . ( م )
( 3 ) - در متن :
انداختن .
( 4 ) - آب رفت تا آن وقت كه بنزديك او باز آمد . پس هشت شبانروز برآمد و آن فروغ آتش كمتر شده بود آن گاه نمرود . ( ب )
( 5 ) - كه چنين آتش را از تو دور داشت و ترا برهانيد . ( ب )