مىخواهى به آفريدهها و خلق من نيز خيانت كنى ؟ « 1 » چنين حالتى در روايت ديگرى از حضرت صادق ( ع ) نقل شده است .
از حضرت پرسيده شد ، كه آيا امر به معروف و نهى از منكر بر همهء امت واجب است ؟
فرمودند : نه .
گفته شد : براى چه ؟
فرمود : اين امر به آن تواناى دانايى كه به شايسته و ناشايسته آگاه است تعلق مىگيرد ، كه بتواند مورد اطاعت قرار گيرد ، نه بر ضعيفانى كه راه را بلد نيستند و نمىدانند به چه كسى و از كجا بگويند و نمىدانند كدام حق و كدام باطل است . دليل آن ، كتاب خداست كه مىفرمايد :
« وَ لْتَكُنْ مِنْكُمْ أُمَّةٌ يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ وَ يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ يَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ »
( سورهء آل عمران آيهء 104 ) .
و بايد از شما گروهى باشند كه مردم را به خير خوانده ، امر به معروف و نهى از منكر نمايند .
اين آيه ، خاصّ است و عام نيست چنان كه خداى تعالى مىفرمايد :
« وَ مِنْ قَوْمِ مُوسى أُمَّةٌ يَهْدُونَ بِالْحَقِّ وَ بِهِ يَعْدِلُونَ »
( سورهء اعراف آيه 159 ) : از قوم موسى گروهى به حق هدايت جسته ، به آن باز مىگردند ( و مردم را دعوت مىكنند ) .
در اين آيه ، خداوند نفرموده است « على امّة موسى » و نفرمود « على كل قوم » ، در حالى كه آنان در آن روزگار امّتهاى مختلفى بودند و لفظ « أمّة » بر يك نفر به بالا صدق مىكند ، چنانچه خداى تعالى دربارهء ابراهيم ( ع ) كه يك نفر است ، فرموده :
هامش
( 1 ) تفسير صافى ، ج 1 ، ص 110 .