نمىكنيد ؟
تفسير :
« أَ تَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبِرِّ وَ تَنْسَوْنَ أَنْفُسَكُمْ »
: اگر منظور از امر به حسن معاشرت در امرار معاش باشد ، اين جمله به منزلهء تعليل
« وَ ارْكَعُوا مَعَ الرَّاكِعِينَ »
به معنى اخير است ( موافقت در امرار معاش كه در آيهء پيش ياد شد ) و فرمان الهى مربوط به حسن معاشرت است با بهترين و رساترين وجه تأكيد . اگر منظور از امر به نيكى ، حسن مؤانست با حقّ و حسن معاشرت با خلق باشد ، در واقع علّت مجموع فرمودهء خداى تعالى در آيهء پيش ( و اقيموا الصلاة . . . ) است .
استفهام در آيه ، براى نكاتى توبيخى است ، و معنى آن اين است كه شما حتما به حكم فطرت در يافتهايد كه مردم را به نيكوكارى و احسان در عبادات و حسن معاشرت با مردم فرمان دهيد . و شما از سوى خدا مكلّفايد كه مطابق فطرت ( كه ناخودآگاه به آن توجّه كرده و ديگران را به آن امر مىكنيد ) عمل نماييد . براى شما جائز نيست كه مردمان را به اجراى آنها فرمان دهيد و خويشتن آن امور را ترك كنيد و با امتثال امر خدا ، خودتان را اصلاح ننماييد . شما شايستهء فرمان دادن نيستيد ، مگر اينكه نخست نفس خود را با برپايى نماز و دادن زكات و انجام ركوع با راكعان ( به هر معنى كه اطلاق شود ) ، اصلاح كنيد ، سپس ، مردم را به اجراى آنها فرمان دهيد . زيرا زشت است مردم را به اين مسائل فرمان داده خود را فراموش نماييد . به طور كلّى ، در پيشگاه عقل و عرف ، اين امر ناپسنديده است .
« وَ أَنْتُمْ تَتْلُونَ الْكِتابَ »
: منظور از تلاوت كتاب ، يا اين است كه شما كتابهاى آسمانى ، مانند تورات ، انجيل و صحف و غيره را مىخوانيد ، ولى مردم نمىخوانند .
يا اينكه شما كتاب نبوّت و احكام شريعت را مىخوانيد ، نه مردم ،