« وَ أَقِيمُوا الصَّلاةَ وَ آتُوا الزَّكاةَ »
: در عرف متشرعه ، عبارت است از انحناى مخصوص كه در نماز واقع مىشود و به طور مجاز بر خود نماز استعمال مىشود و امّا در زبان شارع ، بر فرض كه ثبوت حقايق شرعية را هم بپذيريم ، نقل لفظ ركوع به انحنا در نماز معلوم نيست . و اگر آن را نيز بپذيريم ، مىگوييم كه استعمال لفظ ركوع در خضوع و تذلّل آن قدر زياد شده كه اين استعمال بر استعمال در ركوع نماز غالب شده ، چون نماز در شريعت ما عبادتى است جامع . عبادت تكوينى ساير موجودات و عبادات ملايكه و جامع عبادات مقامات انسان و مراتب و شئون او . از اين رو ، ركوع نماز در واقع صورتى از عبادات فرشتگان است كه دائما در ركوعاند و صورتى از عبادت حيواناتى است كه سرشان به سوى زمين خميده است و صورتى از عبادت مقام انسان است كه فرد براى اصلاح زندگى و تدبير دنيايش اجرا مىكند و اينكه خداى تعالى بعد از ذكر نماز مىفرمايد :
« وَ ارْكَعُوا مَعَ الرَّاكِعِينَ »
.
منظور ، امر به جماعت يا همراهى مسلمانان در عبادتها و خضوع آنهاست .
يا منظور ، موافقت و همراهى با اهل دنيا در مورد امرار معاش آنهاست ، يعنى سزاوار نيست كه اقامهء نماز مانع امرار معاش شما بشود ، بلكه سزاوار است كه مناسب با امرار معاش و اصلاح دنيا هم باشد ، چنان كه بايد مردانى باشيد كه تجارت و خريدوفروش ، شما را از ياد خدا و بر پا داشتن نماز باز ندارد .
[ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 44 ]
أَ تَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبِرِّ وَ تَنْسَوْنَ أَنْفُسَكُمْ وَ أَنْتُمْ تَتْلُونَ الْكِتابَ أَ فَلا تَعْقِلُونَ ( 44 )
ترجمه :
( 2 / 44 )
آيا مردمان را به نيكى فرمان مىدهيد و خويشتن را فراموش مىكنيد ، در حالى كه شما كتاب را مىخوانيد ، پس آيا تعقّل