حقوق بسيارى تعطيل مىشود . علاوه بر اين دود افيون ضرر به بدن مىزند و مال را تلف مىسازد ، به طورى كه زيان آن براى هر كسى محسوس است و از سيماى آنان معلوم ، و احتياج به معرّف ندارد . سبب اين امر اين است كه دود افيون با كيفيّتى كه دارد ضدّ حيات بوده و خاموشكنندهء حرارت غريزى است ، و رطوبت غريزى را خشك مىكند ، و منفذهاى اعضاى بدن را كه رطوبتهاى غريزى بدن را به خارج مىفرستد مىبندد .
و رطوبت غريزى كمك و نگهدارندهء حرارت غريزى است كه آن نيز به اصل حيات كمك كرده و آن را نگه مىدارد ، و رطوبتهاى غريزى حرارت غريزى را از بين مىبرد .
خداى تعالى با حكمت خويش ريه را جسمى قرار داده كه اجزاى آن از همه جدا و منفصل است تا اينكه رطوبتهايى را كه در فضاى سينه از بخارهاى معده و كبد و قلب جمع مىشود به خود گرفته و خشك كند ، تا آن رطوبتها جمع نشود كه در صورت استعمال ( دود افيون ) متعفّن شده و موجب ابتلا به مرض سينه و زخم و دمل و ذات الجنب و ذات الصّدر و ذات الكبد ، و ذاتالرّيه مىگردد .
دود افيون ريه را ضخيم و كلفت كرده و منافذ آن را مىگيرد ، و در نتيجه آنطور كه شايسته است رطوبتها خشك نمىشود و موجب پيدايش مرضهاى ذكر شده مىگردد .
ما بسيارى از كسانى كه مبتلا به دود افيون بودند ديديم كه به اين مرضها گرفتار شدند و به هلاكت رسيدند . پس در دود ترياك مفاسد خمر وجود دارد ، و عوض منافع خمر ضررهاى ديگرى نيز در ترياك هست ، پس بايد حرمت استعمال ترياك از چند جهت شديدتر از حرمت خمر باشد .
پس و « اثم » گاهى بر ارتكاب چيزى كه نهى شده اطلاق مىشود كه
بيان السعادة في مقامات العبادة ( فارسى ) — صفحة 459
مساهمون: سلطان محمد گنابادى ( سلطان عليشاه )
ص٤٥٩