( مادر پليديها ) ناميدهاند ، ولى در آن منافع متعدّدى نيز هست از قبيل چاق كردن بدن ، و تحليل غذا ، و روشنى اعضاء ، و باز كردن رگهاى بسته شده ، و قوى كردن ذهن و صاف نمودن قلب ، و تهييج حبّ و شوق و شجاع كردن نفس ، و منع بخل و غير اينها .
بيان حرمت كشيدن دود افيون
و امّا دود افيون كه در زمان ما شايع شده است از ويژگيهاى آن اين است كه بتدريج قوّهء عاقله را از بين مىبرد ، به نحوى كه ديگر بازگشتى بر آنان نيست ، به خلاف خمر ، كه با وجود آنكه قوّهء عاقله را در لحظه هستى زائل مىكند ولى پس از آنكه شخص به هوش آمد و بيدار شد عقل در نهايت تدبير است و ساير نيروها در او در امتثال امر عقل و در نهايت قوّت و سرعت هستند ، ولى كشيدن دود افيون زيانهاى چندى دارد :
1 - قوّهء عاقله را ذاتا از تدبير باز مىدارد .
2 - قوّهء واهمه كه جهت درك معانى جزئيّه آفريده شده تا آلام و لذّات اخروى را درك كرده ، به شوق آيد تا موجب تحريك بسوى آخرت باشد ، از ادراك معانى دور مىكند . و قوّهء متخيّله كه آفريده شده ، تا در معانى و صورتها تصرف كرده ، بعضى را با بعضى ديگر به جهت تكميل شدن جذب و دفع در معاد و معادش بپيوندند ، نابود مىسازد . و قوّهء خيال كه آفريده شده تا حافظ صورتها باشد و در نتيجه تدبير معاش و تحصيل معاد و خوبى معامله با بندگان از آن حاصل گردد ، به تباهى مىكشاند .
نيروى شوق كه مركب سير به سوى آخرت و كمككنندهء امر انسان است در دنيا ، و قوّهء محرّكه كه مركب شوق و اعصاب است كه آن نيز مركب نيروى محرّكه است از حركت باز مىدارد . بالاخره همهء اين نيروها با استعمال افيون ضعيف مىشود ، و با ضعف هر يك از اين نيروها